Chế độ dinh dưỡng sau sinh cho mẹ đẹp, con khỏe

Sau khi sinh, cơ thể của phụ nữ rất yếu, vì vậy chăm sóc sinh hoạt và dinh dưỡng sao cho mẹ vừa đẹp, con vừa khỏe là cả một quá trình của cả mẹ và gia đình.

Để mẹ phục hồi nhanh sức khỏe sau sinh, cha mẹ cần chú y những nguyên tắc sinh hoạt và dinh dưỡng sau.

Nghỉ ngơi tại giường

Sau khi sinh, người mẹ cần nghỉ ngơi tại giường trong 1 ngày đầu, những ngày sau có thể dậy và đi lại nhẹ nhàng và sau 1 tuần có thể làm việc nhẹ nhàng.

Giữ vệ sinh cá nhân: vệ sinh vùng kín bằng nước sôi để nguội (ấm), lau người thay quần áo mỗi ngày, sau 1 tuần tắm bằng nước ấm cho sạch sẽ, thoải mái. Ăn đủ chất dinh dưỡng, không ăn kiêng khem, uống nhiều nước hoa quả để chống táo bón.

Về dinh dưỡng

Theo bảng nhu cầu khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng Quốc gia về năng lượng hàng ngày cho phụ nữ sau sinh, năng lượng khẩu phần cần đạt là 2.550Kcal/ngày, trong đó ưu tiên các thức ăn chứa nhiều canxi và protein (đạm).

Theo dân gian, có một số thức ăn lợi sữa, đó là những thức ăn giàu dinh dưỡng, phù hợp cho phụ nữ sau sinh phục hồi sức khỏe và cung cấp chất dinh dưỡng để tạo sữa cho con như: cháo móng giò (móng giò hầm với gạo nếp đậu đen hay đậu xanh), ăn cơm nếp với thịt gà, canh đu đủ xanh nấu với thịt gà,… thực chất những món ăn này là cung cấp thêm năng lượng từ gạo và thêm đạm động vật đảm bảo bổ sung dinh dưỡng đủ cho mẹ tiết sữa.

Bên cạnh các món từ gạo cung cấp năng lượng, bà mẹ sau sinh cần được cung cấp các món ăn có chứa đạm, chất béo và canxi để giúp cho việc tạo sữa và duy trì sức khỏe, đồng thời giúp cho sự phát triển hệ xương, trí não và thị giác của trẻ.

Theo nhu cầu, lượng đạm cần thiết cho mẹ sau sinh là 70-80g/ngày, đạm động vật/đạm tổng số ≥ 35%. Các nguồn chất đạm thực vật như: đậu tương, đậu xanh, các loại đậu khác và vừng, lạc; đạm động vật như thịt bò, trứng, sữa,…

Chất béo cần cung cấp 25-30% năng lượng khẩu phần, nên dùng các chất béo không no có nhiều nối đôi có nhiều trong rau xanh, một số dầu thực vật.

Vitamin và chất khoáng

Cũng như đạm và chất béo, vitamin và khoáng chất là những vi chất dinh dưỡng không thể thiếu cho bà mẹ sau sinh vì không chỉ tăng sức đề kháng cho mẹ mà gián tiếp cung cấp dinh dưỡng cho con, bởi giai đoạn này trẻ đang được sử dụng sữa mẹ hoàn toàn.

Mẹ cần được bổ sung đầy đủ các vi chất cần thiết như canxi, vitamin D, sắt, kẽm… Canxi có nhiều trong tôm, cua, cá và sữa. Sắt có nhiều trong thịt, cá, trứng, các loại nhuyễn thể, trong ngũ cốc, đậu đỗ các loại và vừng lạc. Nguồn cung cấp kẽm tốt nhất là thịt, cá, hải sản. Tuy nhiên với mẹ sau sinh còn kiêng đồ tanh như cá, hải sản thì cần phải cân nhắc khi ăn các loại thức ăn này hoặc sử dụng các thực phẩm thay thế phù hợp như sữa, thịt, các loại đậu.

Sữa, gan, trứng… là nguồn vitamin A động vật, dễ dàng được hấp thu và dự trữ trong cơ thể. Các loại rau xanh, nhất là rau ngót, rau dền, rau muống và các loại củ quả có màu vàng, màu đỏ như cà rốt, đu đủ, xoài, bí đỏ, là những thức ăn có nhiều caroten còn gọi là tiền vitamin A, vào cơ thể sẽ chuyển thành vitamin A.

Công thức dinh dưỡng

Với bà mẹ sau sinh và nuôi con bằng sữa mẹ, cần cung cấp bữa ăn hàng ngày theo công thức: ngũ cốc 450-500g, trứng 40-50g, đậu và chế phẩm từ đậu 50-100g, cá và thịt từ 80-100g, rau từ 300-400g, hoa quả từ 100-200g, dầu mỡ 20g.

Một ngày, nên ăn 3 bữa chính và 2 bữa phụ, hạn chế ăn đồ nướng và rán. Người mẹ cần uống nhiều nước từ 2,0-2,5 lít/ngày (8-10 cốc) để lượng sữa tiết ra nhiều hơn (trên 85g nước trong 100ml sữa mẹ) nên dùng sữa, nước trái cây, nước rau luộc, nước đun sôi để nguội.

Chăm sóc phụ nữ sau sinh cần phải cận thẩn và đòi hỏi sự chu đáo, tỉ mỉ. Bên cạnh chế độ dinh dưỡng đầy đủ, gia đình cũng cần tạo không khí thoải mái để tinh thần mẹ luôn vui tươi, ổn định, từ đó giúp cho con phát triển khỏe mạnh và hạnh phúc.